DSC09057.JPG

My Startup Journey tiền thân có tên gọi là CEO Talk, là chuỗi sự kiện được tổ chức định kỳ hàng tuần bởi Vietnam Silicon Valley – Hệ sinh thái Thung lũng Silicon tại Việt Nam. Chúng tôi hy vọng rằng từ những câu chuyện của các CEO thành công trong nhiều lĩnh vực khác nhau, chuỗi My Startup Journey sẽ mang đến cho cộng đồng start – up Việt câu trả lời về các vấn đề gặp phải trong quá trình tiếp cận nguồn vốn cũng như xây dựng doanh nghiệp.

Khách mời trong buổi My Startup Journey đầu tiên (với tên gọi CEO Talk) là Anh Đỗ Tuấn Anh – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Appota. Buổi phỏng vấn thực hiện bởi Anh Hàn Ngọc Tuấn Linh, Tổng giám đốc của Công ty TNHH Tư vấn đầu tư và dịch vụ phát triển ATV Vietnam.

  1. Quá trình thành lập Appota

Anh Tuấn Linh: Trong quá trình gọi vốn, câu hỏi đầu tiên mà nhà đầu tư thường nhắc đến: Giá trị mà doanh nghiệp mang đến cho khách hàng là gì, khách hàng của bạn là ai? Và không phải ai cũng có thể trả lời câu hỏi này.Vậy quá trình anh xác định giá trị đó cho công ty của mình như thế nào?

Anh Tuấn Anh: Câu chuyện tôi kể với các bạn có thể hơi dài dòng nhưng hy vọng qua đó các bạn có thể học được điều gì đó:

Tôi lấy một ví dụ như sau: Nếu các bạn muốn có trí tưởng tượng phong phú thì cần phải có một trải nghiệm cuộc sống tương đối đa dạng, để có trải nghiệm đa dạng thì chúng ta phải chịu lăn lộn, chịu đi đây đi đó, chịu giao lưu với mọi người. Trải nghiệm cuộc sống của tôi là yếu tố quyết định để tôi có thể trở thành một người như bây giờ:

Khi còn nhỏ, tôi có một thói quen quan sát tất cả các biển hiệu trên đường, tôi sẽ lập tức nhận ra nếu có bất kì sự thay đổi trong ngày hôm sau. Khả năng quan sát sẽ giúp tôi có được nhiều thông tin hơn, khi có nhiều thông tin thì trí tượng tượng cũng trở nên phong phú hơn. Trong kinh doanh cũng như vậy, mọi người vẫn thường nghĩ nhiều người kinh doanh thành công do may mắn, nhưng theo tôi đó là quá trình họ quan sát và phát hiện thấy chỗ trống còn thiếu trên thị trường. Vì vậy, một trong số những kĩ năng quan trọng đối với người khởi nghiệp đó là kĩ năng quan sát. Ngoài ra còn rất nhiều kĩ năng khác mà các bạn hoàn toàn có thể tìm kiếm trên mạng Internet thay vì gặp tôi ngày hôm nay.

Tiếp theo tôi sẽ đi vào câu chuyện của Appota. Cho đến thời điểm thành lập Appota, tôi đã lập nghiệp được 10 năm. Trong 10 năm đó tôi đã làm rất nhiều việc và thất bại cũng không ít. Một trong những thành quả có thể tự hào đến tận bây giờ là được báo Cnet của Mỹ làm một bài phỏng vấn về việc trở thành người đầu tiên unlock được điện thoại Iphone bằng phần cứng vào năm 2008 trong khi người đầu tiên làm được việc này là George Hotz người Mỹ vào năm 2007. Tuy nghiên có một câu chuyện mà các bạn có thể chưa biết, từ việc bẻ khóa điện thoại Iphone tôi đã kiếm được rất nhiều tiền: 10.000 USD tiền mặt một ngày trong 3 tháng liên tục. Đến thời điểm kết thúc việc bẻ khóa Iphone tôi có một bộ sưu tập 3kg sim điện thoại được đính kèm sẵn với mỗi chiếc iphone.

Tôi đổ hết số tiền này vào ước mơ thực hiện một điều gì đó thật lớn bằng việc phát triển một chuỗi các điểm dịch vụ, bảo hành điện thoại trên địa bàn Hà Nội. Tuy nhiên sau đó tôi thất bại hoàn toàn vì không biết cách quản lý và mất trắng số tiền đó. Cuối năm 2009, tôi phải bán nhà, bán xe để trả lương và bắt đầu đi làm thuê vào năm 2010. Một kinh nghiệm quý báu khác diễn ra vào năm 2011 khi tôi tham gia khóa đào tạo Founder Institute đầu tiên tại Việt Nam, tại đây tôi đã học được tất cả các kĩ năng về khởi nghiệp theo đúng mô hình tại thung lũng Silicon, Hoa Kỳ.

Ý tưởng tạo ra Appota là kết quả tích lũy suốt 10 năm chứ không hề có phép màu nào ở đây cả. Tôi nhận ra cơ hội thành lập Appota nhờ vào việc kết hợp những kiến thức trong 10 năm làm về điện thoại di động và 1 năm làm thuê ở vị trí Giám đốc Marketing tại Socbay.vn trong khi bản thân chưa có kinh nghiệm gì trong mảng này hết. Tôi nhận làm Giám đốc chỉ vì “cho lương cao mới đủ sống”. Nói vui là vậy, khi nhận vị trí đó bản thân đã phải đi học rất nhiều mới có thể đáp ứng công việc.

Nói vậy để các bạn thấy, việc nhận ra cơ hội và thành lập Appota của tôi là kết hợp của kiến thức Marketing, kiến thức Online, kiến thức về Thị trường điện thoại di động cũng như kiến thức đối mắt với khách hàng trong suốt 10 năm kinh nghiệm.

Appota bắt đầu từ sản phẩm Appstore.vn bắt đầu vào năm 2009, là một nền tảng chia sẻ ứng dụng di động cho người dùng hoàn toàn miễn phí. Tôi đã thay đổi suy nghĩ của bản thân khi nhận ra mô hình đó không thể mở rộng mang đi kiếm tiền và đó là thời điểm Appota ra đời. Appota bản chất cũng là một kho chia sẻ ứng dụng, tuy nhiên tại đây nhiệm vụ của tôi không phải là chia sẻ mà là xây dựng gian chợ kết nối người bán (developers) và người mua (end users) với một hệ thống thanh toán hoàn chính.

Từ câu chuyện này tôi muốn nói với các bạn: Dù có làm bất kì điều gì hãy xây dựng ý tưởng từ những gì mình có, đừng bao giờ xây dựng dựa trên ý tưởng của người khác có và sẽ chất lượng hơn nếu ý tưởng đó xuất phát từ một “nỗi đau” từ chính bản thân các bạn, bất kể là là vật lý hay tinh thần. Ví dụ điển hình đó là Uber trong việc giải quyết nỗi đau về giao thông.

        2. Giải đáp câu hỏi của Khán giả

Anh Tuấn Anh: Cám ơn Linh về những câu hỏi liên quan sâu đến startup, tuy nhiên mình vẫn mong muốn nhiều hơn các câu hỏi từ các bạn trẻ ngồi đây, thay vì hai “đồng chí” ngồi đây nói chuyện với nhau hoặc là phải nói chuyện một mình, vì không biết đó có phải là điều mà các bạn mong muốn hay không ? Xin mời các bạn đặt câu hỏi.

Khán giả: Em đã làm việc với rất nhiều các công ty khởi nghiệp và em nhận ra một vấn đề nhiều founders can thiệp quá sâu vào công việc khiến cho họ không tập trung được vào công việc quản lý. Em thật sự muốn góp ý với sếp nhưng không biết nên làm như thế nào?

Anh Tuấn Anh: Phải thừa nhận là không phải ai cũng có thể hiểu biết trong tất cả các lĩnh vực.

Theo quan điểm của tôi, một ông chủ tiềm năng đầu tiên phải là người rất ôm đồm thì sau này công ty mới có tỷ lệ thành công cao, bởi vì nếu không ôm đồm họ sẽ không nhận ra là mình không thể làm tốt hết được và sẽ trở nên cực kì chủ quan. Khi ôm đồm thì bạn sẽ nhận ra được những điều gì mình làm tốt hoặc chưa tốt. Sếp của bạn đang trong thời gian quá độ để học khởi nghiệp nên việc ôm đồm là điều dễ hiểu. Việc “ôm đồm” có thể là tích cực nếu ông chủ không xác định “ôm” là ôm mãi, họ “ôm” để học sau đó sẽ bàn giao lại. Để có thể phân biệt được điều này khi quyết định làm việc cho bất kì ông chủ nào, các bạn hãy kiểm tra khả năng tin tưởng của họ đối với nhân viên, họ tin các bạn thì sẽ giao việc cho các bạn, nếu không tin thì đó là người ôm đồm mãi.

Em có thể khuyên lại sếp của mình như sau: em add facebook của sếp và thỉnh thoảng share các bài viết với chủ đề: Sự khác biệt giữa Boss và Leader. Sếp đọc được chắc chắn sẽ phải suy ngẫm!

Khán giả: Anh đã từng đảm nhiệm vị trí Giám đốc Marketing khi chưa từng có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Vào thời điểm đó, anh đã tự học như thế nào?

Anh Tuấn Anh: Khi đảm nhiệm vị trí Marketing là tôi hoàn toàn tay trắng, chỉ còn danh tiếng trên các trang báo chí qua thành tích bẻ khóa điện thoại Iphone. Dưới quyền tôi là tất cả 6 bạn đều tốt nghiệp loại giỏi khoa Marketing của trường Kinh tế Quốc dân làm mình càng hoảng hơn.

Trong ngày đầu tiên tới văn phòng, tôi yêu cầu các bạn như sau : “Tất cả các em biết gì về Marketing viết hết ra cho anh”. Kết quả của hành động đó là trong tay tôi có hiểu biết về Marketing của 6 sinh viên loại giỏi, tối mang về tôi đọc bằng hết.

Ngoài ra thì tôi âm thầm đăng ký học Marketing buổi tối, tôi học không trừ một khóa học nào cả, từ 1 triệu đến 10 triệu để xem thiên hạ họ nói gì về Marketing. Sau ròng rã 3 tháng theo học thì tôi trở thành Chuyên gia Marketing, vì đã theo học hết các cao thủ trong nghề. Từ đó công việc của tôi chỉ là phân công các bạn trong phòng và các bạn ấy làm gì mình không còn lờ mờ nữa.

Cái quan trọng là không được ngại.

Khán giả: Khi Appota mới thành lập, làm sao để anh có thể thu hút được các developers phát triển ứng dụng cho mình?

Anh Tuấn Anh: Cám ơn bạn vì câu hỏi rất hay. Câu chuyện thu hút sự chú ý của Appota như sau:

Từ thành quả bẻ khóa iphone trong tay tôi có hàng loạt mối liên hệ với các trang báo công nghệ chạy theo mình xin viết bài, chỉ cần “hú” một tiếng là đăng bài ngay. Bên cạnh đó là kinh nghiệm khi còn làm Giám đốc Marketing cho Socbay.vn, tôi có thể nắm được các phương pháp để có thể thu hút giới truyền thông. Năm đó có hai sự kiện liên quan đến Appota. Một là ngay sau khi thành lập Appota mình có tham gia buổi Demo Asia tại Singapore, trong sự kiện có riêng một người đi cùng mình chỉ có nhiệm vụ là chụp càng nhiều ảnh càng tốt. Sau đó lập tức gửi ảnh kèm bài viết có sẵn cho báo chí và kết quả là mình được một chuỗi bài đăng về Appota.

Sự kiện thứ 2 vào tháng 5 năm 2012 vào ngày Mobile Day với hơn 1000 người tham gia đa phần là lập trình viên. Tôi thuê 10 bạn PG siêu “cuốn hút” xăm hình Appota đi khắp sự kiện. Nghĩ lại thì đó là một chiến lược vừa gây shock lại đánh đúng vào tập khách hàng mà cho đến tận bây giờ mọi người vẫn nhớ đến.

Sau sự kiện vào tháng 6 năm 2012, Appota có vài ngàn lập trình viên đăng ký. Cho đến thời điểm này sau 4 năm Appota có trong tay 15000 lập trình viên, tạo ra 23 triệu người dùng.

Khán giả: Xin anh chia sẻ về kinh nghiệm gọi vốn cho Appota?

Anh Tuấn Anh: Cho đến ngày thành lập Appota, tôi chưa từng có kinh nghiệm trong vấn đề gọi vốn. gần như tất cả kiến thức mình có được là học qua khóa Founder Institute, nhìn chung tôi có một số điểm như sau:

Cái thời gọi vốn bằng tờ giấy trắng tức là chỉ có ý tưởng trong tay là qua rồi, không còn mùa xuân ấy nữa đâu. Hiện nay các bạn muốn gọi được vốn là phải làm thật, phải có con số mới hi vọng thành công. Trừ khi ý tưởng của bạn thuộc vào loại phát minh, mà điều này thì chắc chắn không xảy ra.

Khán giả: Quá trình đầu tiên thu tiền từ end users anh có gặp khó khăn gì hay không?

Anh Tuấn Anh: Để khách hàng trả tiền cho mình thì đầu tiên sản phẩm tạo ra phải đáng cho họ chi tiền. Câu hỏi thứ 2 cần giải quyết đó là họ trả cho bạn như thế nào? Việc đó thì bạn cần đảm bảo một hệ thống thanh toán cực kì chuẩn. Vậy thôi.

Anh Linh: Tại thời điểm ra mắt, làm sao Appota có thể cạnh tranh với các kho ứng dụng đã có sẵn như Appstore của Apple, Google Play hay Samsung Store?

Anh Tuấn Anh: Tôi tự nhận bản thân mình may mắn, vào thời điểm đó các kho ứng dụng đều yêu cầu thanh toán bằng Credit Card trong khi số lượng người Việt sở hữu Credit Card là chưa nhiều. Đó là cơ sở để tôi xây dựng một hệ thống thanh toán: có thể thanh toán bằng tin nhắn, thẻ cào tiền mặt, Intenet banking để giải quyết nỗi đau của người dùng. Đó là lợi thế lớn nhất để Appota có chỗ đứng trên thị trường.

Khán giả: Anh hãy chia sẻ về đội ngũ các nhân sự đầu tiên của Appota?

Anh Tuấn Anh: Cho đến thời điểm thành lập đội ngũ nhân sự của tôi có 6 người và không ai biết lập trình. Tôi biết là chắc chắn phải có đội ngũ lập trình thì mới có thể tiến xa được, không thể tiếp tục thuê ngoài. Tuy nhiên chẳng lập trình viên nào chịu làm việc cho một công ty quy mô 25m2 như bấy giờ.

Tôi quyết định đánh một canh bạc bằng việc dốc hết tài sản còn lại là chiếc ô tô trị giá 400 triệu để đổi lấy 2 lập trình viên trong công ty tôi đang thuê. Kết quả là thành công vì trước đó đã làm công tác tinh thần cho cả 2 phía. Đây là câu chuyện đáng nhớ nhất của tôi trong việc tìm Co-founder.

Bên cạnh câu chuyện trên thì quan điểm tuyển dụng của tôi là : “Tuyển thì lâu mà đuổi thì nhanh, tuyển người phù hợp không tuyển người giỏi nhất

Khán giả: Công ty của em đã mở được bốn năm và gặp phải vấn đề về lượng khách hàng bị “bão hòa” và không có tăng trưởng? Em hy vọng có thể nhận được lời khuyên từ anh?

Anh Tuấn Anh: Bão hòa là trạng thái có quá nhiều khách hàng nên tình trạng của bạn không thể coi là bão hòa, mà đó là việc chậm thay đổi so với thị trường. Lời khuyên của tôi cho bạn trong trường hợp này đó là:

Để bạn có thể thoát khỏi tình huống này, chính bản thân bạn cũng cần leo cao hơn để quan sát cả về nghĩa đen và nghĩa bóng. Leo cao về nghĩa đen bạn hãy tích cực leo núi, trèo lên các tòa nhà cao, đi báy bay để quan sát rộng hơn. Điều này cực kì tốt cho bộ não của bạn. Leo cao về nghĩa bóng là bạn phải tiếp xúc với những người có level cao hơn mình, giao tiếp với họ nhiều hơn. Khi bạn có tầm nhìn tốt hơn bạn có thoát khỏi cái ao của chính mình.  Công ty của bạn có làm về công nghệ không?

 Khán giả: “Một chút thôi ạ

Anh Tuấn Anh: Một chút thì hơi khó, nghĩa là công ty của bạn thiên về các mô hình kinh doanh truyền thống nhiều hơn, mà càng truyền thống thì càng khó mở rộng.

Quan điểm của tôi về một công ty, đặc biệt là công ty khởi nghiệp cần phải áp dụng rất nhiều yếu tố công nghệ mới có thể mở rộng được. Không áp dụng yếu tố công nghệ thì bạn sẽ phải quản lý nguồn lực cũng như con người rất nhiều, mà con người lại là một loại con cực kì khó quản lý.

Tôi lấy Giaohangnhanh.vn là một ví dụ, cùng là việc quản lý con người trong việc giao nhận nhưng ở đây họ áp dụng công nghệ cực kì chuyên sâu: Mỗi nhân viên giao nhận được trang bị thiết bị có thể tính toán tối ưu về khoảng cách tới kho hàng cũng như khoảng cách tới khách hàng, từ đó tiết kiệm thời gian, chi phí. Chủ doanh nghiệp chỉ cần một màn hình lớn trước mặt là có thể quản lý được cả mạng lưới rộng khắp của công ty mình. Nếu bạn được như vậy thì chắc chắn bạn sẽ thành công.

Biên soạn: Kiến Quyền.

Advertisements